Poznaj najnowsze oferty B2B, gdy tylko się pojawią,
i skontaktuj się bezpośrednio z osobą decyzyjną.

Nowe oferty B2B każdego dnia

Poradnik dla freelancerów

Samozatrudnienie w 2026: na czym polega i co musisz wiedzieć

Samozatrudnienie to praca na własny rachunek z fakturą zamiast etatu. Sprawdź, jak zacząć, ile wynosi ZUS w 2026 r., jaką formę opodatkowania wybrać i na jakie ryzyka uważać.

Na czym polega samozatrudnienie

Samozatrudnienie oznacza, że działasz jako przedsiębiorca i wystawiasz faktury za swoje usługi. Najczęściej to jednoosobowa działalność (JDG). Sam płacisz ZUS, składkę zdrowotną i podatek, a klient nie jest Twoim pracodawcą.

Jak zacząć

  • Załóż działalność w CEIDG lub skonsultuj inną formę z księgowym.
  • Wybierz formę opodatkowania: skala, liniowy lub ryczałt.
  • Ustal, od której formy ZUS zaczynasz.
  • Podpisz umowę B2B z klientem.

ZUS przy samozatrudnieniu w 2026 roku

Forma ZUSKwota społeczna miesięcznie (2026)Czas trwania i warunki
Ulga na start0 zł, tylko składka zdrowotnaPierwsze 6 miesięcy działalności
Preferencyjny ZUS456,18 zł24 miesiące (podstawa 1 441,80 zł)
Mały ZUS PlusZależy od dochoduDochód z poprzedniego roku do 120 000 zł, 36 miesięcy na 60, nie w pierwszym roku
Pełny ZUS1 926,76 zł z chorobowym, 1 788,29 zł bez niegoPodstawa 5 652 zł

Składka zdrowotna jest płacona oddzielnie i zależy od formy opodatkowania: 9% dochodu na skali i 4,9% na liniowym (w obu przypadkach minimum 432,54 zł miesięcznie), a na ryczałcie stała kwota według rocznego przychodu. Składki społeczne nie obejmują składki zdrowotnej. Mały ZUS Plus liczony jest od dochodu z poprzedniego roku (podstawa między 1 441,80 a 5 652 zł, co najmniej 60 dni działalności), nie łączy się z preferencyjnym ZUS i nie dotyczy pracy dla obecnego lub byłego pracodawcy przy tych samych zadaniach.

Plusy i minusy

  • Plusy: często wyższa kwota netto, większa samodzielność, wybór klientów.
  • Minusy: brak płatnego urlopu i L4 z mocy prawa, sam dbasz o dokumenty i kontrakty, a przerwy między kontraktami obciążają Twój budżet.

Ryzyko przekwalifikowania

Art. 22 Kodeksu pracy opisuje cechy stosunku pracy: osobiste wykonywanie pracy, podporządkowanie, miejsce i czas wyznaczone przez pracodawcę oraz wynagrodzenie. § 1¹ mówi, że zatrudnienie w takich warunkach jest stosunkiem pracy niezależnie od nazwy umowy. Sądy podkreślają jednak, że nie ma ustawowego domniemania umowy o pracę: liczą się fakty w konkretnej sprawie.

Według komentarzy kancelarii i firm doradczych (BDO, Grant Thornton, Infor) ustawa z 11 marca 2026 r., obowiązująca w większości od 8 lipca 2026 r., pozwala PIP przekształcać umowy cywilnoprawne, w tym B2B, w umowę o pracę decyzją administracyjną. Procedura ma dwa etapy (polecenie, potem decyzja), kara wynosi od 2 000 do 60 000 zł, a dobrowolna regularyzacja bez kary jest możliwa do 8 lipca 2027 r. Skutki wsteczne dla podatków i ZUS są przedmiotem sporów, sprawdź aktualny stan z prawnikiem.

Stan prawny i kwoty na 9 listopada 2026 r. To informacje ogólne, nie porada prawna ani podatkowa. Swoją sytuację skonsultuj z księgowym lub prawnikiem.

Źródła: ZUS, Składki przedsiębiorców w 2026 roku, biznes.gov.pl, składki, biznes.gov.pl, Mały ZUS Plus, biznes.gov.pl, składka zdrowotna.

Policz w kalkulatorze B2B
Zobacz oferty B2B

Najczęstsze pytania

Co to jest samozatrudnienie?

Samozatrudnienie to świadczenie usług jako przedsiębiorca, najczęściej w ramach jednoosobowej działalności (JDG), i rozliczanie się fakturą zamiast pracy na etacie. W branży IT to podstawa pracy na kontrakcie B2B.

Czy samozatrudnienie się opłaca?

Zależy od stawki, formy opodatkowania i liczby dni, za które naprawdę wystawisz fakturę. Na samozatrudnieniu sam pokrywasz czas urlopu i choroby. Policz to w kalkulatorze B2B.

Ile wynosi ZUS przy samozatrudnieniu w 2026 roku?

Pełny ZUS społeczny to 1 926,76 zł miesięcznie z dobrowolnym chorobowym, preferencyjny 456,18 zł, a ulga na start zwalnia ze składek społecznych przez 6 pierwszych miesięcy. Do tego dochodzi składka zdrowotna, która zależy od formy opodatkowania.

Co to są wakacje składkowe?

Raz w roku możesz skorzystać z jednego miesiąca bez składek społecznych. Sprawdź warunki w ZUS, zanim złożysz wniosek.

Czy samozatrudnienie u jednego klienta jest ryzykowne?

Art. 22 Kodeksu pracy opisuje cechy stosunku pracy: osobiste wykonywanie pracy, podporządkowanie, miejsce i czas wyznaczone przez pracodawcę oraz wynagrodzenie. § 1¹ mówi, że zatrudnienie w takich warunkach jest stosunkiem pracy niezależnie od nazwy umowy. Sądy podkreślają jednak, że nie ma ustawowego domniemania umowy o pracę: liczą się fakty w konkretnej sprawie. Według komentarzy kancelarii i firm doradczych (BDO, Grant Thornton, Infor) ustawa z 11 marca 2026 r., obowiązująca w większości od 8 lipca 2026 r., pozwala PIP przekształcać umowy cywilnoprawne, w tym B2B, w umowę o pracę decyzją administracyjną. Procedura ma dwa etapy (polecenie, potem decyzja), kara wynosi od 2 000 do 60 000 zł, a dobrowolna regularyzacja bez kary jest możliwa do 8 lipca 2027 r. Skutki wsteczne dla podatków i ZUS są przedmiotem sporów, sprawdź aktualny stan z prawnikiem.

Poradniki dla freelancerów